Knoopsgaten: de kleine openingen in kledingstukken hebben een praktisch aspect, maar ze dienen ook ter decoratie van het kledingstuk. Weet jij hoe knoopsgaten gestikt worden? En wist je dat je dit op verschillende manieren kunt doen? Wij laten verschillende knoopsgaten zien.
Bij kledingstukken voor vrouwen zitten de knoopsgaten in de regel bij het rechter voorpand, het pand sluit dus rechts over links. Bij kledingstukken voor mannen zitten de knoopsgaten in de regel bij het linker voorpand, het pand sluit dus links over rechts. De knopen worden altijd op het tegenover liggende pand vastgenaaid.
De knoopsgaten kunnen afhankelijk van de naaimachine met een automatisch knoopsgat gestikt worden of je kunt stap voor stap ook in vier fases zelf stikken. Je kunt drie verschillende knoopsgaten maken: lingerie-knoopsgat, knoopsgat met oogje, kleermakersknoopsgat. Je kunt knoopsgaten eventueel ook met de hand maken, maar dat komt tegenwoordig zelden voor.
Welk knoopsgat je bij jouw kledingstuk maakt, hangt van enkele factoren af:
- als het kledingstuk een beleg of een knoopsgatenbies heeft, worden de knoopsgaten in verticale richting gestikt en wel in het midden van het beleg of de bies. In alle andere gevallen worden de knoopsgaten in horizontale richting gestikt. Om ervoor te zorgen dat de knoop later in het midden zit, het knoopsgat 2 mm naast het midden beginnen
- de knoopsgaten staan in het patroon getekend; de lengte van de knoopsgaten moet op de grootte van de knoop afgestemd worden, daarbij speelt ook de dikte van de stof een rol: lengte knoopsgat = diameter knoopsgat + dikte stof
- voordat je de knoopsgaten in het kledingstuk stikt, maak je eerst een proef-knoopsgat op een restje stof; controleer de lengte en de breedte
✄ - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- - - - - -
Lingerie-knoopsgat
Het lingerie-knoopsgat wordt door twee lagen stof gestikt, daarbij wordt het binnenste deel met tussenvoering verstevigd. Het knoopsgat aan de goede kant van de stof tekenen. Met normaal naaigaren stikken. Bij dunne stof eventueel met speciaal machine- en borduurgaren werken.
Om de steken mooi gelijkmatig te maken en om te voorkomen dat het knoopsgat later gaat scheuren, stik je een rechthoek rondom de lijn voor het knoopsgat. Knip het knoopsgat in het midden, daarbij bij de uiteinden net voor de steken eindigen. (tek. 1).
De ingeknipte randen van het knoopsgate met de hand met overhandse steken afwerken, zodat ze niet kunnen rafelen (tek. 2).
Nu knoopsgatensteken borduren. Opgelet: deze steek wordt van links naar rechts geborduurd. Steek de naald steeds aan de verkeerde kant in de stof (tek. 3)
De draad doorhalen en een klein lusje laten staan, dan de naald vanaf de achterkant door het lusje heen halen (tek. 4)
Haal de draad aan de onderkant van het knoopsgat naar voren toe en maak een steek precies over de rand het knoopsgat heen. Maak op deze plaats een paar steken met dezelfde lengte, d.w.z. de complete breedte van het knoopsgat (tek. 5), wikkel de draad vervolgens heel strak om deze steken heen, daarbij steeds ook in de stof insteken (tek. 5a). Borduur nu de tweede rand van het knoopsgat op dezelfde manier en werk de rand van het knoopsgat op dezelfde manier. Dan de draad aan de verkeerde kant van de stof instoppen.
Knoopsgat met oogje
Het knoopsgat met oogje is heel decoratief en wordt alleen in horizontale richting uitgevoerd, bijvoorbeeld bij een jurk.
In principe wordt dit knoopsgat op dezelfde manier gemaakt als het lingerie-knoopsgat, het enige verschil: bij de voorrand wordt een oogje geborduurd: de naald stervormig bij het uiteinde van het knoopsgat insteken en de knoopjes mooi rond laten lopen. Bij het andere uiteinde van het knoopsgat net als bij het lingerie-knoopsgat verticale steken maken en deze dicht met steekjes omwikkelen.
Kleermakersknoopsgat
Het kleermakersknoopsgat wordt vaak bij jasjes en mantels genaaid. Typerend voor dit knoopsgat is, is dat het een beetje dikker is. Om het perfect te naaien, werk je met een extra draad met een Milanese knoop.
Een rechthoek rondom de lijn voor het knoopsgat maken (tek. 6).
Bepaal de lengte van het knoopsgat en maak bij het voorste uiteinde met een gaatjestang een klein gaatje, daarbij moet dit net op de rand van de rechthoek gemaakt worden (tek. 7)
Bij de randen van het knoopsgat overhandse steken uitvoeren, zodat de randen niet gaan rafelen, ook bij het gaatje (tek. 8).
Zet nu een draad over hele lengte volgens de tekening met een Milanese knoop vast (tek. 9).
Begin bij het rechte uiteinde met de knoopsgatensteken: de naald vanaf de achterkant door de rand naar voren toe steken (tek. 10).
Leg de draad onder de punt van de naald en haal de naald door het lusje heen (tek. 11). De draad voorzichtig aantrekken, zodat het knoopje op de rand komt te liggen.
Maak nu vanaf de Milanese knoop een ronding volgens tek. 12.
Als de ronding klaar is, maak je aan de andere kant van het knoopsgat met een draad een rechte lijn en eindigt met een Milanese knoop (tek. 13) en borduur nu net als bij de eerste rand de knoopsgatensteken (tek. 14). Bij het rechte uiteinde van het knoopsgat maak je over de hele breedte van het knoopsgat steken en omwikkel deze met kleine steekjes. De draad aan de achterkant instoppen.
Knoopsgaten met de naaimachine in 4 stappen
Moderne naaimachines hebben een speciaal programma voor automatische knoopsgaten, om een lingerie-knoopsgat of een knoopsgat met oogje te stikken. Lees eerst de handleiding van je naaimachine welke mogelijkheden er zijn. Als de naaimachine geen automatisch knoopsgat heeft, kun je het met zigzagsteken in 4 stappen maken:
Geef het knoopsgat met lijnen op de stof aan (tek. 15).
Stel de naaimachine op zigzagsteken af: 2 mm breed, minimale lengte. Zet de naald in de linker positie en stik het eerste deel van het knoopsgat, bij het uiteinde van het knoopsgat de naald in de middelste positie zetten en de zigzagsteken op 4 mm breedte afstellen. Maak 3 à 4 steken bij het uiteinde. Stel de zigzagsteken nu weer op 2 mm breedte af en zet de naald in de rechter positie. Stik nu de andere rand van het knoopsgat (tek. 16). Bij het andere uiteinde weer over de hele breedte zigzagsteken (4 mm breed) uitvoeren. Dan is het knoopsgat klaar.
TIP : Als je het knoopsgat met een tornmesje in wilt snijden, dan voor de zekerheid bij de uiteinden een speld dwars insteken; hiermee voorkom je dat je met het tornmesje het knoopsgat te ver insnijdt.
Je kunt nu een keuze maken uit verschillende knoopsgaten die je met de naaimachine kunt stikken!
En om altijd alle naaitechnieken binnen handbereik te hebben:
